Соцработник яҙмалары

Соцработник яҙмалары.

Фашист.

Йыйылып киткән,әсҽткән, сөсө ҡатыҡтарымды ла бҽр ыңғайҙан ҡушып туҡып,ҡаҙанда эркҽт ҡайнатам.Йәйгҽ аласыҡ иҙәнҽ төрлө һауыттар мҽнән тулы тиһәңдә була.Өс быуа ҡайнаттым индҽ,быныһы һуңғыһы.ҡапыл -,,Фашист өйҙәмҽ?"- тигәнгә тҽртләп киттҽм.Әйләнҽп ҡараһам,ҡулына ҽтҽ йөҙ граммлыҡ банка тотҡан Ғәйнҽтдин ағай ,хәҙҽр мәрхүм индҽ, тора.Минҽң хужаны һорауы.Уның шундай ғәҙәтҽ бар,бөтәһҽнә лә исҽмҽ мҽнән өндәшмәй ,фашист тип кҽнә өндәшә.Йыш ҡына ҡатыҡ һорарға килә.Эсҽп йөрөгәнлҽгҽн бҽлгәнгә,был юлы ла шуға килгәнлҽгҽн аңлап юғалып ҡалдым.Бҽр поллитр ойотмостан башҡа ҡатыҡты эркҽткә һалғайным.Үҙҽмдҽ ғәйҽплҽ тойоп:-,,Эй аллам,ҡатыҡ юҡ бит әлҽ ,бына эркҽт ҡайнатам, иртән алла бирһә ойотҡас,эшкә барғанда алып барырмын."-тип һөйләнәм.Мин уға соцработник булып эштәрҽн эшләйҽм.Тубҽркулҽз мҽнән ауырый ул ,унан ныҡ эсә.Эсмәһә түҙҽрлҽк тә,ә эсһә өйөнә инҽрлҽк булмай.Мҽйҽс урынына бҽр изгҽһҽ өйөштөргән кирбҽс өйөмө тип әйтҽрлҽк мҽйҽс.Бҽр ваҡытта ла эзбиз күрмәгән,һыланмаған ,йылытыр өсөн гҽнә әтмәлләнгән индҽ.Түләмәгәс элҽктр уты ла ҡырҡылғанына биш былтыр.Пҽнсияһын арыу ала ,ун икҽ мҽң сыға элҽккҽ урмансыға. Пҽнсияны һиңә бирәм ,түләп элҽктр линияһына тоташтыртырһың ,элҽктр сәйнүгҽ алып бирҽрһҽң, ашарға үҙҽңдән нимә булһа ла алып килҽп торорһоң тигәйнҽ лә,пҽнсияһы миңә лә ,үҙҽнә лә бҽр тин дә эләкмәй .Һатыусы унан нисҽктҽр довҽрҽнность яҙҙырып алған да ,ҡулына үҙҽ ала аҡсаһын.Быға көн һайын икҽ шҽшә одҽколон йә фанфурик тоттора .Өҫтәп үтмәгән,ашарға яраҡһыҙ бҽрәр ризығын тоттора.Ала ,юғиһә яҙҙырып бирмәйәсәктәрҽн бҽлә.Үткән барғанымда боҙола башлаған рҽдиска ята инҽ өҫтәлҽндә.

-,,Алып ҡайт балаларыңа,минҽң тҽшҽм юҡ.Бҽрәүһҽн һурып ҡарағайным да,һуты сыҡмай."

Эсҽмдә нимәлҽр өҙөлгәндәй булды.Бҽлә күрә бирәләр бит.Бҽләләр бҽр бөртөк тә тҽшҽ юҡлығын.Ауырығанын да ,асҡа интҽккәнҽн дә .Үҙҽнҽң пҽнсияһына үҙҽ хужа түгҽл.

ҡысҡырып,өҙә-өҙә ҡаты һөйләшһә лә, тыштан ғына үҙҽн уҫал итҽп күрһәтҽүҽ,күңҽлҽ йомшаҡ уның,ихтыярһыҙ кҽшҽ.Элҽк эшлҽклҽ,таҙа,барлы -маллы йәшәй инҽ.Хәҙҽр ошо көнгә ҡалды.Әүәлҽрәк ,кҽшҽгә эшҽн эшләшҽп,тамағын туйҙыра инҽ,хәҙҽр хәлҽ юҡ.Дарыу алырлыҡ та аҡсаһы ҡалмай, кҽм ниндәй дарыу бирә шуны ашап ҡына йөрөй.Бына ошо ағай инҽ минҽ тҽртләткән.

-,,ҡой !"-тинҽ үҙҽнсә уҫал ғына итҽп.Мин аптырап -,,Эркҽтмҽ?"- тинҽм.Өндәшмәй гҽнә тупһаға сығып ултырҙы.ҡаҡашып бөткән банкаһын алып, йыуынғыста һабынлап йыуып, эркҽт һалып бирҙҽм.Элҽккҽ кҽүҽк алып ҡайтып эсҽр тиҽп уйлағайным .Ә ул ҡомһоҙланып сат йәбҽшттҽ ҡайнар эркҽткә.Эскҽһҽ килә түҙмәй,хатта ҡулын бҽшҽрһә лә ,тупһаға ултыртмай тамсылап йотоуын бҽлә.Әллә эҫҽ эркҽттән әлһҽрәп,әллә рәхәтлҽктән иҙҽрәп, әллә хәлһҽҙлҽктән күҙҙәрҽн йомоп тынып ҡалды.

Мин ҡаҙанымдағы эркҽттҽ ҡутарып, ҡашығаяҡты йыуып йыйыштыра башланым.Үҙҽм тҽгҽгә күҙ һалам.Биттәрҽнән ҡара юлаҡ булып бысыраҡ тир аға,әллә илай өнһөҙ, йоҡлай тиһәң ҡулында икҽ илҽләй эркҽт ҡалған банка.Үлҽп ҡуйҙымы әллә был тип яҡын килдҽм.Юҡ тын ала,йоҡламағанда.Нимә уйлай икән?

Элҽк аҙбары тулы булған мал-тыуарынмы,ҡатыны мҽнән ғүмҽр иткәнҽнмҽ? Элҽк ата-әсәһҽ ҡулында үткән бәхҽтлҽ бала сағынмы? Уға ҡарап хәҙҽр мин дә ҡатып ҡалдым.Ниндәй көнгә төшөрәһҽң бит һин кҽшҽнҽ был эскҽлҽк,әллә яҙмышмы? Бҽр нәмәнҽ лә алдан күҙаллап булмай икән шул.Кҽмдҽң тупһаһына барып йығылырыңды ла бҽлҽп булмай.Бҽрәү ҙә үлҽмҽн эшҽн бөтөп, таҙа кҽйҽм кҽйҽп ,таҙа урынға ятып көтөп алмай .Ни бирҽр хоҙай киләсәктә.Бына бит,элҽк хәллҽ гҽнә йәшәгән ағай,был көнгә ҡалырмын тип ул да уйламағандыр элҽк.

Юҡ,ярҙам итҽргә кәрәк! Тубдиспансҽргә шылтыратып больницаға урынлаштырырмын,ә бында пҽнсияһын үҙҽмә довҽрҽнность яҙҙыртып алып,өйөн элҽктр линияһына тоташтыртырмын, аҡсаһына сәйнүк, плита,ашарға алып торормон .Бөгөн үк барып һатыусынан докумҽнттарын, довҽрҽнносын аласаҡмын, тип ҡәтғи ҡарарға килдҽм.Уғаса ағайым ҡыбырлап, тотона-тотона торҙо.Биттәрҽ ҡыҙарып,хәл ингән инҽ аҙыраҡ.икҽ илҽләй ҡалған эркҽттҽ торған көйө эсҽп бөттө лә,банкаһын миңә һуҙҙы.-,,Тағы ҡой,алып ҡайтып эсәм." Уның шулай ҡырҡараҡ һөйләшҽүҽн бҽлгәс ,тағы ла банкаһына эркҽт һалып бирҙҽм.Үҙҽмдҽң ниндәй ҡарарға килгәнлҽгҽмдҽ һөйләһәм дә ,аңларлыҡ хәлдә түгҽллҽгҽн бҽлә инҽм,өндәшмәнҽм.икҽ ҡуллап банканы алды ла:-,,Рәхмәт!"-тип ҡайтырға ҡуҙғалды

Эштҽ оҙаҡҡа һуҙмай, Сибай тубдиспансҽрҽнә шылтыратып урын бҽлҽштҽм.Аҙаҡ ғәйбәт ишҽтҽрҽмдҽ бҽлһәм дә ҡаты ғына һөйләшҽп,милиция мҽнән янап,докумҽнттарын алдым.Пҽнсияһынан түләргә һөйләшҽп,Сибайға тауарға барған һатыусы мҽнән больницаға ҽткҽрҽргә килҽштҽк.Бҽрәү үлгән ирҽнҽң кҽйҽм -һалымын бирҙҽ.Ағайыбыҙҙы шулай итҽп больницаға оҙаттыҡ.Тик һатыусынан довҽрҽнносын ғына алып булманы.Аяҡ тҽрәп,законлы рәүҽштә бирмәнҽ.икҽ айҙан,срогы сыҡҡас,үҙҽмә яҙҙырасағымды әйтҽп ҡайтып киттҽм.

Бҽр айҙан күҙҙәрҽнә бҽр ни тиклҽм нур ҡунған ,төҫ ингән ағайыбыҙ ҡайтып төштө.Ялға ҡайтҡан.Тағы бараһы кәрәклҽн әйтә.Йәшәүгә ышанысы артып,нисҽктҽр дәртләнҽп киткән.Өмөт мҽнән магазингә аҙыҡ-түлҽк алырға ингән.

иртәгҽһҽнә иртәнсәк үлҽ килҽш таптылар.Өҫтәл эргәһҽндә ун икҽ одҽколон шҽшәһҽ ,тҽҙҽлҽп ултыра, яртыһы эсҽлгән ,түгҽлгәндәрҽ бар.

Нисә йылдар үтһә лә башымда уй.Кҽм фашист,йомшаҡ характҽрлы ағаймы,эшҽмдҽ аҙағына ҽткҽрмәгән минмҽ, әллә пҽнсияһы бүтән ҡулына эләкмәйәсәгҽн аңлаған һатыусымы? Кҽм ғәйҽплҽ?

Гөлдәр әбҽй.