Новости
16 Апрель 2025, 09:59

Ҡоро үләнде яндырып, урманһыҙ ҡалмайыҡ

Урман янғындары ағастарҙы һәм ҡыуаҡтарҙы юҡ итеүҙән тыш, экологик һәм иҡтисади зыян килтерә. Янғындар һөҙөмтәһендә урмандарҙың һаҡлау һәм башҡа файҙалы үҙенсәлектәре кәмей, айырым осраҡтарҙа ҡоролмалар һәм хатта тораҡ пункттар юҡҡа сыға. Урмандарҙа янғындар, эҫе һәм ҡоро һауа шарттарында, ҙур янғындарға әүерелергә мөмкин, йөҙҙәрсә гектар үҫемлектәрҙе юҡ итә, хайуандар һәм ҡоштар һәләк булыуға килтерә. Бынан тыш, урман янғындары кешеләр өсөн дә етди хәүеф тыуҙыра. Күпселек осраҡта урман янғындарында кеше ғәйепле.  

Урман янғындары ағастарҙы һәм ҡыуаҡтарҙы юҡ итеүҙән тыш, экологик һәм иҡтисади зыян килтерә. Янғындар һөҙөмтәһендә урмандарҙың һаҡлау һәм башҡа файҙалы үҙенсәлектәре кәмей, айырым осраҡтарҙа ҡоролмалар һәм хатта тораҡ пункттар юҡҡа сыға. Урмандарҙа янғындар, эҫе һәм ҡоро һауа шарттарында, ҙур янғындарға әүерелергә мөмкин, йөҙҙәрсә гектар үҫемлектәрҙе юҡ итә, хайуандар һәм ҡоштар һәләк булыуға килтерә. Бынан тыш, урман янғындары кешеләр өсөн дә етди хәүеф тыуҙыра. Күпселек осраҡта урман янғындарында кеше ғәйепле.

Урман янғындарының 90%-тан ашыуы тораҡ пункттар, юлдар һәм урман эштәренең төрлө урындары янында була. Урман янғындарының 88-98% кеше факторына һәм яҡынса 2-12% метеорологик шарттар өлөшөнә тура килә (йәшен һуға, ҡоролоҡ ваҡытында үҙенән-үҙе янып китеү). Урман янғындары яҡын-тирәләге тораҡ пункттарға таралып, биналар һәм ҡоролмалар, ағас күперҙәр һәм башҡа ҡоролмалар янып китеүе ихтимал, шулай уҡ урман янғындары йыш ҡына һауа электр тапшырыу һәм элемтә линияларына зыян килтереүгә килтерә.

Урман массивтарында ниндәй ҙә булһа эш башҡарғанда йәки ялға киткәндә, һаҡ булығыҙ - урманда янғын булмаһын. Бында бер ниндәй ҙә тәбиғи булмаған талаптар ҡуйылмай.

Барыһы ла аңлайышлы һәм башҡарыу өсөн бик ябай:

- урманда ут яндырмағыҙ.

- бер ниндәй шарттарҙа ла урман төбө аҫтында, бигерәк тә ылыҫлы йәш ағас аҫтында, шулай уҡ янғын хәүефе янаған һауа шарттарында усаҡ яғырға ярамай.

- утты һүндереү бик ентекле башҡарылырға тейеш.

Әгәр һеҙ янғындың башланыуын һиҙеп ҡалһағыҙ - мәҫәлән, кемдер ташлап киткән усаҡ янында бәләкәй генә үлән һепереү йәки урман иҙәнен яндырыу, уны үҙегеҙ һүндерергә тырышығыҙ. 

УРМАН УТЫНЫҢ ЗОНАҺЫНДА БУЛҺАҒЫЗ Нимә эшләргә?

1. Әгәр һеҙ янғын сыҡҡан урманда булһағыҙ, ел йүнәлешен һәм ут таралыуын билдәләгеҙ.

2. Хәүефле зонанан янғын таралған урында ғына сығығыҙ.

3. Кислород етешмәүсәнлеген еңер өсөн ергә эйелеп тороғоҙ.

4. Дымлы салфетка йәки еүеш кейем аша тын алығыҙ.

5. Уттан ҡотолорға мөмкинлек булмаһа, һыу ятҡылығына инегеҙ йәки йыуынған кейем кейегеҙ, яҡындағы һыу ятҡылығында һыу инегеҙ.

Янғындар йыл һайын ике миллион гектар урманды юҡ итә, ә ҡайһы бер йылдарҙа күберәк. Урманды һаҡлағыҙ!

Автор:Эльмира Киеккужина
Читайте нас