Бөтә яңылыҡтар
Дин һәм иман
10 Апрель 2020, 00:30

Ураҙа айы яҡынлаша, әҙерләнә торайыҡ

Иншаллаһ, 23 апрель кис, ҡояш байығас, изге Рамаҙан айы башлана.

Иншаллаһ, 23 апрель кис, ҡояш байығас, изге Рамаҙан айы башлана.
Ошо кистә бөтөн донъя мосолмандары оло һөйөнөс менән мә­сеттәргә килеп, йәс­тү­ҙән һуң беренсе тә­рә­үих намаҙын уҡый. Был ғибәҙәтте иман йортона күмәкләп йыйылып атҡарыу – ҙур сауаплы ғәмәл, тиелә динебеҙҙә. Аманатты тотоп, изге Рамаҙанды бергәләп ҡаршыларға яҙһын, иншаллаһ!
“Эй, иман килтергән һөйөклө бәндә­ләрем! – тиелгән Ҡөрьәндә. – Һеҙгә ураҙа ғибәҙәте фарыз ител­де, тәҡүәлек ҡы­лы­ғыҙ”. Ошо бойороҡҡа ярашлы, Рамаҙанда һәммәбеҙ ҙә Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтенә өлгәшергә ынтылырға тейешбеҙ. Мәғлүм ки, изге айы­быҙ емеш-еләккә бай йәй кеүек: ҡушылған ғәмәлдәрҙе үтәгән әҙәм балаһы мул сауап ала. Раббыбыҙ ҡылған изгелектәргә рәхмәтте арттырып бирә.
Рамаҙан – тәрбиә мәктәбе. Унда фарыз ителгән ғәмәлдәр дөрөҫ йәшәү юлын күрһәтә. Әйтәйек, “Кем дә кем ураҙа тотоп та ялған һүҙҙән айырылмаһа, Аллаһ Тәғәлә уның ас йөрөүенә мохтаж түгел”, – тигән пәйғәм­бәребеҙ Мөхәммәт ғәләй­һис-сә­ләм. Ғөмүмән, Исламда һәр нәмәне уйлап һөйләү зарурлығы тәҡрар ителгән. “Мосолмандың иң күркәм сифаттары шул: мәғә­нәле, аңлайышлы, кешенең күңелен ҡырмаҫлыҡ итеп һөйләр, ә инде кемдер һүҙ тота икән, уны матур итеп тыңлай белер”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ.
Бөгөн өҫтәлдәребеҙ, әл-хәмдү лил-ләһ, ашамлыҡтан һығылып тора. Аслыҡ, һуғыш йылдарында көн иткәндәр кеүек бер һыныҡ икмәккә зар булып йәшә­мәйбеҙ, атай-әсәйҙәребеҙ ҙә, балалары­быҙ ҙа туҡ. Ошо муллыҡтың ҡә­ҙе­рен белергә өйрәтә изге Ра­маҙан. Ураҙа тотҡан әҙәм балаһы­ның күңеле йомшара, ул мохтаж­дарға, сирлеләргә ҡарата иғти­барлыраҡ, мәрхәмәтлерәк була башлай. Көндө ризыҡһыҙ үткәр­гән кеше шулай уҡ һаулыҡтың, ваҡыттың, ғүмерҙең ҡәҙерен белергә өйрәнә, Аллаһ Тәғәлә тарафынан булдырылған тормош­тоң асылына, мәғәнәһенә нығы­раҡ төшөнә.
Төрлө миҙгелдәге ауырлыҡ­тарға һылтанып, бәғзеләр ураҙа тотмаҫҡа тырыша. Ә боронғолар, Рамаҙан ниндәй генә ваҡытҡа – бесән, ураҡ мәленәме, селләгәме – тура килмәһен, тейешле ғәмәл­де мотлаҡ үтәгән. Әҙәм балаһын юҡтан бар иткән Аллаһ Тәғәлә беҙҙең хәлде яҡшыраҡ белә бит: ураҙаны Рамаҙанда фарыз иткән икән, бурысты бер нигә ҡарамай атҡарыу зарур. Бында әҙәм балаһы аңлап етмәгән хикмәттәр ҙә барҙыр. Әйтәйек, кеше төрлө ауырлыҡ­тарға, һынауҙарға әҙер булырға тейеш. Мәҫәлән, асы­ғырға тура килер. Ура­ҙа тотоп өйрәнгән кеше был һынауға би­решмәҫ, ауырлыҡты бүтәндәргә ҡарағанда еңелерәк үткәреп ебә­рер. Бына шундай ҙур тәрбиә мәктәбе ул Рамаҙан.
Ураҙаны нисә йәш­тән тота башларға мөм­кин? Ҡыҙ бала – туғыҙ, малай кеше 12-13 йәштән бәлиғ һа­нала. Ныҡ өлкән йәш­тәге­ләргә, әгәр һау­лы­ғы мөмкинлек бир­мәй икән, ураҙа тотмаҫҡа рөхсәт ителә. Уның урынына фидиә саҙа­ҡаһы бирә алалар. Был аҡсаны мәсеткә һа­лырға, етем, ауырыу йәки матди хәле насар ғаиләлә тәр­биәләнгән бала өсөн тапшырырға мөмкин. Ризыҡлата биреү ҙә рөхсәт ителә. Шуны белеү фарыз: был ура­ҙаны һатып алыу ти­гәнде аңлатмай. Ғибә­ҙәтте һәр кем үҙе үтәргә тейеш.
Хәҙер, мәғлүм ки, ашҡаҙан-эсәк юлы, шәкәр диабеты һәм башҡа сирҙәр киң таралды. Кем дә кем, үҙ хәлен белә тороп та, табиптың ҡаршы тө­шөүенә ҡолаҡ һал­ма­йынса асығып йө­рөй, һөҙөмтәлә ауырыуы көсәйә йә организмына башҡа төрлө зарар килә икән, уның ура­ҙа­һының сауабы булмай. Быны диндар­лыҡ түгел, ә Хоҙай күр­һәткән юлдан сит­кә тайпылыу тип аңларға кәрәк.
Раббыбыҙҙың рәх­мәтен алыу юлында һәр бере­беҙгә тәҡүәлек, сабырлыҡ, сы­ҙам­лыҡ насип әйләһен. Аллаһ Тәғәлә ураҙа­быҙҙы, ғибәҙәт­тә­ребеҙҙе ҡабул итһен, һәр ғаиләгә рәхмәтен, бә­рәкәтен насип ҡыл­һын, доға­ларыбыҙ яуап алһын, иншаллаһ. Изгелек игеп, яҡшы эштәр баш­ҡарып, мәрхәмәтлек, шәфҡәт­лелек күрһәтеп, тормо­шобоҙҙо нурға күмәйек.
Етеп килгән изге Рамаҙан айын лайыҡлы ҡаршылайыҡ, хөрмәтле ҡәрҙәштәр!
Автор: Дилбәр ИШМОРАТОВА әҙерләне.
https://vk.com/wall-104965500_41476