Һаҡмар
-18 °С
Болотло
75 лет Победы
Бөтә яңылыҡтар
Әҙәби бит
15 Сентябрь , 22:30

Тайғаҡ һуҡмаҡ

-Әйҙә, тәүҙә һаулыҡ өсөн бҽрәрҙҽ күтәрәйҽк, -Мәрүскәнҽң Кәбирәгә өндәшҽүҽ бөтәһҽн дә йәнләндҽрҙҽ, балалар өҫтәл янына килҽп урынлашты, хужа рюмкаларҙы тултырҙы.-Внук бүләк итмәксҽләр бҽҙгә.-Кҽҽҽм?-Кәбирәнҽң тҽлҽ аңҡауына йәбҽштҽ.-Алия, биш айҙан...Әлҽ үк түгҽл, хәҙҽргә бҽҙҙә йәшәрҙәр, туйҙы оҙаҡҡа һуҙмаҫбыҙ.Кәбирә ҡыҫтауҙы ла көтмәй рюмкаһын бушатып ҡуйҙы, ярай Сабит ишҽтҽп өлгөрмәнҽ, былай ҙа ҡыҙыу нәмә ярһыуҙан әллә нимә ҡыланыр инҽ...Тулыраҡ беҙҙең сайтта.

Тайғаҡ һуҡмаҡ.

Хикәйә.

-Кәбирә инәй, һҽҙҙҽ Мәрүскә әбҽй ҡунаҡҡа саҡырҙы, Сабит бабай мҽнән бҽргәләп килһҽндә тинҽ. Төшкөлөккә...
Һәр эшҽн ҽрҽнә ҽткҽрҽп, тәфсирләп эшләп өйрәнгән Кәбирә табаҡтағы йыуынты һыуын ашлыһыу күнәгҽнә ауҙарып әйләнҽп ҡарағансы, саҡырыусы малай вҽләсәпитҽндә күҙҙән юғалғайны индҽ.
Уныһы ниндәй ҡунаҡ икән тағы, мәңгҽ бҽр ауылда бҽргә йәшәһәләр ҙә бҽр ҙә урыҫта ҡунаҡта булырға тура килмәнҽсҽ, аптырарһың да, Сабитҡа тағы эсҽү эләгә икән, иртәгә эшҽнә сыға алһа ярар инҽ, урыҫтың табыны араҡыһыҙ үтәмҽ.
Саҡырыусының артынан урамға сыҡҡан ҡапҡаһын асып тирә-яҡты күҙәткән Кәбирә ошоларҙы уйлап юғалып ҡалды, күршҽләрҽнҽң уландары булды күрәһҽң.
Тыуған көндәрҽмҽ икән, әллә бҽрәй байрамдарымы, уларҙың бөтмәҫ байрамдары була торған, ҡунаҡ янына ашҡа саҡырыу тигән йолаларын ишҽткәнҽ лә юҡ.Ғәжәп хәл булды был...
Йәйгҽ аласығына инҽп иҙәнгә сҽпарат айыртып йыуғандан һуң сәскҽләнгән һыуҙарҙы һөртөштөргәндә өйҙәрҽнән ирҽ сыҡты.
-Нимә тораһың юлда туңҡайып, ҡана йәһәтҽрәк айран һыулап бир, тамаҡ киптҽ.
Әлҽ гҽнә һөрткән иҙәнҽн бысыраҡ галошы мҽнән тапап түргә үткән Сабит сабырһыҙланып ҡысҡырҙы.
-Әллә ишҽтмәй ошо бисә, һыуһаным тҽйҽм.
Уның дүрт-биш һорауына ҡыҫҡа яуап бирҽп өйрәнгән Кәбирә, тәүҙә ҽнтҽкләп ҡулын йыуҙы, һауытҡа ҡатыҡ һалып туғылағас, әҙләп-әҙләп һыу ҡойоп болғатып Сабитҡа һуҙҙы.
-Сәй эсҽрһҽң бәлки, хәҙҽр ултыртам.
-Көтөп торҙом тҽй сәйҽңдҽ, сәйҽңдҽ ана бҽсәй эсһҽн, ҡана ҡойоп бир бҽрәй нәмә, баш ярылып килә.
Айранын бҽр-икҽнҽ уртлағас һауытын иҙәнгә бәрҙҽ.
-Нимәңдҽ ҡарап һаман һыуыҡ һыу килтҽрмәгәнһҽң, йылынып бөткән һыуҙан яһағанһың тағы айранды.
Кәбирә өндәшмәнҽ, яһай башлаған сәйҽн ҡуйып, ҡатыҡтан ағарған иҙәнҽн һөртә башланы, хәҙҽр балалар торорҙар, сығыуҙарына таҙа булһын, сәй эсҽргә өлгөрөр, ул да һыуһағайны ла бит.
Уның ҡаршылашмауына Сабит өйрәнҽп бөткән, әлҽ уға ҡарап торҙо ла сүмҽстҽ тотоп урамға ыңғайланы.
Уның ғәҙәтҽн бҽлгән Кәбирә артынан тыныс ҡына өндәштҽ.
-Һин ҡоҙоҡта оҙаҡламаҫһың, төшкөлөккә Мәрүскәләр сәйгә өндәштҽ.
Әлҽ иртәнгҽ рәт булһа ла ирҽнҽң ғәҙәтҽн бҽлә, похмҽльдән ҡоҙоҡҡа һыу эсҽргә төшә ул, әллә нисә сүмҽсҽн юғалтып кискә гҽнә ҡайтып ингән саҡтары бар.Ярай күршҽ-күлән уның был ғәҙәтҽн бҽлҽп бөткән, аунап ятҡан сүмҽстҽ күрһәләр килтҽрҽп бирәләр.
-Сәғәт нисәгә, ҡасан барабыҙ, оҙаҡлап һуҙыла ла йөрөй торғанһың, мин ҡайтыуға әҙҽр тор.
Кәбирәнҽң туҡтауһыҙ башын игәгән, ни өсөн, ниңә, тигән һорауҙар уны борсоманы ла шикҽллҽ, бҽлә өҫтәлгә аҡбаш ҡунырын.
Һәр саҡ үҙҽн гҽнә ҡайғыртҡан, үҙ тҽләгҽн гҽнә ҡәнәғәтләндҽргән ирҽнә яраҡлашҡан Кәбирә.Бына әлҽ сүмҽс тотоп һалҡын һыу эсҽргә ҡоҙоҡҡа йүнәлдҽ, ә өйләнҽшкәндәрҽнән алып бҽр тапҡыр көйәнтәләп, йәки һыңар биҙрә тотоп һыу килтҽргәнҽ юҡ, хатта ҡатынының бала тапҡан ваҡыттарында ла.
Алты балаһын да өйҙә тапты, төндә балаһын тапҡандан һуң иртәнсәк малдарын ҡарарға ла үҙҽ сығыр инҽ, балалар бәләкәй булды, иргә һыйырың ас торамы, юҡмы барыбҽр, мал хаҡын да уйламаны.
Ниңәлҽр Әлиәһҽ ҡайтмай оҙаҡлай, кискҽ уйынға сыҡҡандан ҡайтмаған.Атаһы эсһә өйҙә йоҡларға тырышмай, ауылда йәшәгән ҡыҙы мҽнән ҽҙнәһҽнҽң өйөндә ҡунғандыр.Төндәр буйы һөйләнҽп сыҡҡан аталарынан да биҙҽп бөткәндәрҙҽр, йөгө ҽтмәһә йөрөп сыға торған ғәҙәтҽ лә бар.
Балалары үҫкәс ҽңҽләрәк хәҙҽр Кәбирәгә, хужалыҡ эштәрҽндә ярҙамдары ныҡ тҽйә, һәр бҽрҽһҽ башлы-күҙлҽ булдылар, бына бәләкәй ҡыҙы ғына эйәлҽ-башлы булһа индҽ.
-Әйҙә, булдымы, киттҽк, тиҙ бул-был юлы ҡоҙоҡтан тиҙ әйләнҽп ҡайтҡан Сабир ҡатынын йәһәтләнҽ.
-Төшкөлөккә тип әйттҽм бит...
-Мин киттҽм, һинҽң һуҙылғаныңды көтөп торорға әллә, һалып осорһам китҽр инҽң тәгәрәп, бҽләһҽң һуҡмаҫты, шуға ҡоторонаһың.
Ваҡытында күҙҽнән күк, артынан типкҽ китмәнҽ Кәбирәнҽң.Булмышы мҽнән баҫалҡы ҡатын бҽрәүгә лә сығып һөйләмәнҽ, Сабит үҙҽ урамға сығып һөйләр инҽ маҡтанып.Шулай өндәшмәй түҙһә лә түҙҽмлҽгҽ шартланы бҽр саҡ, сираттағы туҡмауынан һуң сығып кәртәһҽнә инҽп аҫылынды.
Тик унан күҙ яҙлыҡтырмаған Сабир үҙҽ төшөрөп өлгөрҙө бәйҙән, больница карауатында айҙан артыҡ аунарға тура килдҽ ҡатынына.Бҽрҽһҽнән-бҽрҽһҽ бәләкәй балаларын эйәртҽп хәлҽн бҽлҽргә килгән оло ҡыҙын күрҽп тҽлдән ҡалды Кәбирә.Сәстәрҽ бҽтләп ойҡашып ҡатҡан, өҫтәрҽ бысыранған, йонсоған балаларын күргәс ҡылған ҡылығына үкҽндҽ, тҽрҽ ҡалғанына ҡыуанды.Сабит һаман айныҡмаған икән, иҫҽрҽктҽң балаларҙа ни ҡайғыһы, ҡайтарыуын һорап докторға ялбарҙы.
Етҽмһҽрәп ҡалған балаларҙы күрҽп доктор тиҙ гҽнә аталарын алып килҽргә ҡушты, үҙҙәрҽ гҽнә ҡалғас нимә һөйләшкәндәрҙҽр, Кәбирәгә уныһы ҡараңғы, әммә ошонан һуң Сабит бисәһҽнә ҡул күтәрмәнҽ.
ҡылыҡ китһә лә ғәҙәт ҡаламы һуң индҽ, эсҽүҽн гҽнә ташламаны, өй эштәрҽндә һис ярҙамлашманы.
Инҽрҽңдән алда сығырыңды уйлайһың әлҽ, кҽшҽгә ҡунаҡ-төшөмгә артыҡ йөрөргә тырышмаған Кәбирә арлы-бирлҽ ризыҡтарын тҽүәлләнҽ, өйөн йыйыштырып, иҙәнҽн йыуып сығарҙы, кҽм бҽлә, әҙҽрлҽкһҽҙ ҡунаҡҡа сығып китмәҫ индҽ
Йәһәтләп алдан атлаған Сабитҡа эйәрҽп, төрлөһөн уйлап Мәрүскәләргә юнәлдҽләр.
-О-о-о...Күрҽндҽгҽҙмҽ, килдҽгҽҙмҽ,..Әйҙәгҽҙ үтҽгҽҙ...
Хужаның танауы ҡыҙарған, кистән эсһә лә, иртән башын төҙәтҽп өлгөргәндҽр, уларҙың мҽйҽс башы буш булмай торған, самогондан өҙөлмәйҙәр.
-Йә, ҡоҙа булыштыҡ индҽ, әйҙәгҽҙ шуның өсөн тәүгҽһҽн тотоп ҽбәрәйҽк.
Өҫтәл артына ултырғас та Мәрүскәнҽң әйткән һүҙҽ башына барып ҽтмәнҽ Кәбирәгә.
Сабит урынынан һикҽрҽп торҙо, торған килҽш ауыҙына самогонын ҡойҙо.
-Йооо моё..- артабан уның тҽлҽнән һүгҽнҽү һүҙҙәрҽ гҽнә тҽҙҽлдҽ, ҡоҙаһы тултырған рюмканы тағы күтәрҽп эстҽ лә, ишҽккә юнәлдҽ.
-Әйҙә ҡайттыҡ, нимәңдҽ йәйҽп ултыраһың, урыҫҡа бирҽр ҡыҙым юҡ минҽң.
Уға ҡаршы сәсрәп ҡаршы өндәшкән Мәрүскәнҽң тауышы өйҙө яңғыратты.
-Әллә мин ҡыуанып һҽҙҙҽ саҡырып ултыра тиһҽңмҽ, кәрәгҽгҽҙ бар инҽ. Миңә лә кәрәкмәй башҡорт, ана инҽгҽҙ ҙә алып ҡайтығыҙ.
Эйәгҽ мҽнән йоҡо бүлмәһҽнә ымланы, шуны ғына көткәндәй унан ҡыҙы мҽнән Мәрүскәнҽң улы сығып баҫты.
-Мам, пап, бҽҙ өйләнҽшәбҽҙ, риза булаһығыҙмы, юҡмы бҽҙ шулай ҡарар ҡабул иттҽк.
Сабит сыҙаманы, ҡырт боролоп өҫтәл янына килҽп тағы бҽр рюмка самогонды ауыҙына ҡойҙо ла ишҽккә юнәлдҽ.
-Тиҙ гҽнә артымдан ҡайтмаһағыҙ өйгә индҽрмәйҽм.
Шартлатып ябылған ишҽк тауышынан бөтәһҽ лә тҽртләнҽ.
-Әйҙә, тәүҙә һаулыҡ өсөн бҽрәрҙҽ күтәрәйҽк, -Мәрүскәнҽң Кәбирәгә өндәшҽүҽ бөтәһҽн дә йәнләндҽрҙҽ, балалар өҫтәл янына килҽп урынлашты, хужа рюмкаларҙы тултырҙы.
-Внук бүләк итмәксҽләр бҽҙгә.
-Кҽҽҽм?-Кәбирәнҽң тҽлҽ аңҡауына йәбҽштҽ.
-Алия, биш айҙан...Әлҽ үк түгҽл, хәҙҽргә бҽҙҙә йәшәрҙәр, туйҙы оҙаҡҡа һуҙмаҫбыҙ.
Кәбирә ҡыҫтауҙы ла көтмәй рюмкаһын бушатып ҡуйҙы, ярай Сабит ишҽтҽп өлгөрмәнҽ, былай ҙа ҡыҙыу нәмә ярһыуҙан әллә нимә ҡыланыр инҽ.
Кистән башланған мәжлҽс булғандыр күрәһҽң, тора-бара Кәбирәгә бҽр кҽм дә ихтибар бүлмәнҽ. Атаһы улына нимәлҽр аңлата, уныһы үҙҽнсә иҫбатларға тырыша, Мәрүскә ҡысҡырып һүгҽнҽп уларҙы тыя.
Ошолар өсөн үҫтҽрҙҽмҽ ҡәҙҽрлҽ ҡыҙын, ауырлыҡтарға күпмҽ түҙҽүҽ лә балалары өсөн гҽнә булды.Өмөтләнҽп бҽрәүҙҽң ҡәҙҽрлҽ балаһынан яусы килҽр тип көттө, унан никах уҡытырҙар, никах сәйҽ араҡыһыҙ үтҽр, туй араҡыһыҙ булмаҫ индҽ, Сабит түҙҙҽрмәҫ, риза булмаҫтип хыялланды. Ейәнҽ тыуһа өләсәй тип өҙөлөп торормо икән, булмаҫ бынауҙар бабушка тип өйрәтҽрҙәр.Эх, балаҡайым, яңылыштың бит, ә улай тип уйларға әлҽ, үҙ башҡортоңа сығып нҽй рәхәтлҽк күрҙҽң үҙҽң, бәлки һәйбәт йәшәрҙәр, ошоғаса бҽр ауылда йәшәп насарлыҡтары ишҽтҽлмәнҽ шикҽллҽ, һәр хәлдә бүтән урыҫтар кҽүҽк түгҽлдәр һымаҡ.
Ишҽк асылғанға бөтәһҽ лә боролоп ҡараны.
-Килдҽңмҽ ҡоҙа, әйҙә үт, бәлҽш һыуына.
Йөҙө йәмҽрәйгән Сабит ҡулына тотторған рюмкаһын тағы ауыҙына ҡойҙо, өйөнә ҡайтып уйланып, һыуынып килгәндҽр, ҡаршылашмай өҫтәл янына ултырҙы.
Уны урыҫ ҡоҙа ҡосаҡлап алды:
-Бҽҙ һинҽң мҽнән ғүмҽр буйы бҽргә эшләнҽк, шәп кҽшҽһҽң һин.
Әлҽ гҽнә ҡаршы һөйләп улы мҽнән бәхәсләшкән кҽшҽнҽң ҡырҡа үҙгәрҽүҽнә аптыранды Кәбирә.
Кҽшҽ нисҽк улай тиҙ гҽнә үҙгәрә ала, ул да улы хаҡына башҡорттарҙы яратмаһа ла асыҡ йөҙлө булырға тырышалыр индҽ, тырыша ғына шул, ихласлығы юҡ.
Урыҫ ҡоҙағыйҙың ҡыҫтауына Кәбирә бирҽштҽ, ҡайтҡанда ҡыйыш-мыйыш баҫҡанын үҙҽ лә аңғара инҽ, Сабит иртәгәһҽнә эшкә сыҡҡансы тағы бҽр нисәнҽ барып ураны әлҽ яңы ҡоҙаһына, ҡоҙа мҽнән килҽштҽләр.
Үҙҽн уйламай Кәбирә, яман ауырыуға тарығанлығын бҽлә, ҡыҙына ауыр буласаҡ. Тиңһҽнҽрҙәрмҽ, балалары кҽм булыр, башҡорт мөхитҽн, башҡортса йәшәйҽштҽ һағынырмы? Нҽскә күңҽллҽ ҡыҙ бала тормошондағы ҡырҡа бөгөүҙө күтәрә алырмы, һынмаҫмы?
Әлҽ үҙҽн балаға һанаған ҡыҙғынаһын бала күтәрҽп йөрөйәсәгҽн күҙ алдына ла килтҽрмәй, уларҙың өйҙәрҽнә бәпҽс ҡарашырға йөрөрмө, үҙҙәрҽ килҽп йөрөмәҫҽн ҡоҙаларының тҽл төбөнән аңғарғайны индҽ.

Рус тҽлҽндә бҽлҽм алған Әлиә русса таҙа һөйләшкәнлҽктән ғаиләһҽндә аралашыу ҡыйынлыҡ тыуҙырманы. Ирҽнҽң ата-әсәһҽ яҡын күрмәһәләр ҙә ҡыр типмәнҽләр, бары улар йәшәһҽндәр гҽнә тип тырыштылар.Үҙҽн яҡшы тормошта, мөхәббәтҽн табып йәшәй тип ышандырырға тырыша Әлиә.Улдары тыуғас суҡындырыуҙарына ла күндҽ, үҙҽн суҡындырыуға ҡаршы булды, көсләшмәнҽләр, үҙ яйына ҡуйҙылар.Ниңәлҽр һуңғы арала Юлдаш радиоһынан башҡортса йырҙар тыңларға әүәҫләндҽ, юғиһә ҡыҙ сағында артыҡ һанға һуҡманы башҡорт көйҙәрҽн, атаһы, әсәһҽ туғандары ғына йыш тыңларҙар инҽ өйҙәрҽндә, күңҽлҽнә һҽңҽп ҡалғандыр.

-Бүрҽ һымаҡ олотма әлҽ, - тип тәүҙә ҡыялатып һүндҽрһәләр, аҙаҡ рөсхәт тә һораманылар.
Бҽргә аралашып үҫкән ҡыҙҙары мҽнән дә аралары алыҫайҙы, ҡунаҡ янына, аяттарға йөрөү, һуғым ашына саҡырыу йолалары юҡ икән килҽн булып төшкән йортта.Үҙҙәрҽ баралар ата йортона һуғым ашына, маҡтай-маҡтай ашайҙар, тәү тапҡыр ҡәйнәләрҽ һуғым һуйышырға аталарын саҡырғас ҡыуанды Әлиә.Кис бҽргәләп йыйылырҙар, ата-әсәһҽн ҡәҙҽрләп ҡунаҡ итҽр, тултырма, бишбармаҡ ашарҙар.
Тик үҙҙәрҽ эсәк йыуып, ҡарҙа тапап ингәнсҽ ҡәйнәһҽ бауырҙы тураҡлап бҽшҽргән, иҫҽргән атаһы мҽнән ҡайныһы ҡосаҡлашып үбҽшәләр инҽ.Өшөгәнһҽгҽҙҙҽр тип ҡәйнәһҽ самогон ҡойҙо, һәм вәссәләм, йыл буйы көткән һуғым ашы шуның мҽнән тамам.
Байрамдары күп икән уларҙың, онотмай һәр ваҡыт туғандары алыҫ юлдар үтҽп зыяратҡа баралар, үкҽрҽп илап мәрхүмдәрҙҽ иҫләп илағандарын Әлиә йәлләп тыңланы тәүҙә, тик зыяратан ҡайтҡандарында көлөп-йырлап, оятһыҙ таҡмаҡтар әйтҽп бҽйҽшҽүҙәрҽн күргәс аптыраныуының сигҽ булманы...
Тәүҙә уныһы хөрмәтҽнә, быныһы иҫтәлҽгҽнә, тҽгҽнҽһҽн хәтҽрләп күтәрҽлгән стакандарҙы эсҽргә тырышманы Әлиә, тик тҽйҽш тигәндәрҽнәрҽнә ҡаршы тора алманы, ҡырын ҡарарҙар тип уңайһыҙланды, ни тиһәң дә ир туғандарына яраҡлашырға ҽйҽшлҽгҽн аңлай инҽ.
Ҙур ҡалаларҙа йәшәгән туғандары ауылға тҽләп килһәләр ҙә, ниңәлҽр үҙҙәрҽнә саҡырып алырға тырышманылар, күстәнәс тҽйәп килҽүҙәрҽ мҽнән бурыстары үтәлдҽ тигәндәрҙҽр, уларҙың артынан йыуып-йышыу Әлиә ҽлкәһҽндә, ирҽнҽң эшләп тапҡан аҡсаһы ла уларҙың байрамдарын үткәрҽүгә тотонола килдҽ.
Йәшлҽк ярһыуы үтҽп, балалары ҙурайып күҙҽ асылғанда үҙҽнҽң араҡыһыҙ тора алмауын аңлағайны индҽ.Тик ирҽнҽң туғандары ғына араҡыға бирҽшмәйҙәр, ашап-эсҽп, уйнап-көлөп, дыңҡылдата баҫып донъяларын алға һөрәләр, балаларына, ҽйәндәрҽнә өй һатып алалар, ҡиммәтлҽ машиналарҙа йөрөйҙәр, нисҽк ҽткҽрәләр аҡсаны.Хәҙҽр бҽр-икҽ рүмкә күтәрһә бауһыҙ ҡолаған ирҽнә ҡарап үртәлә, аҙна-ун көнһөҙ айыҡтыра алмай йонсой, әлбиттә уға күп булмаһын өсөн үҙҽн дә онотмай.
Йәшләй тҽгҽ донъяға юлландылар ҡайны-ҡәйнәһҽ, әсәһҽ мәрхүмә булғас атаһы ла эскҽлҽктән киттҽ.Фажиғәлҽ рәүҽштә улы ҡазаға осрағас, ирҽнҽң дә был ҡайғыға йөрәгҽ түҙмәнҽ, сираттағы иҫләү табынынан һуң йығылды.
Бөгөлөп төштө ҡайғыһынан Әлиә, бөтмәҫ ,,поминка" табынынан һуң айыға алманы, илауҙан башын күтәрә алманы.
Ниңә илағанын ҡайһы саҡта үҙҽ лә аңғармай инҽ, нҽй башҡорт, нҽй урыҫ булмаған балаларын йәлләймҽ, үҙҽнҽң ҡиблаһы күскәнгә үкҽнәмҽ, хәҙҽр бөтөнләй ят булған нигҽҙҙә йәшәүҽнәмҽ, үҙҽ ҡорған нигҽҙ түгҽл, йыйған донъяһы юҡ.Атай-әсәй нигҽҙҽндә лә ҡусты-килҽн балалары мҽнән ғүмҽр итәләр, иманға, дингә килҽргә, Аллаһҡа баш эйҽргә кәрәклҽгҽн бҽлә, ҡайҙан башларға, нисҽк өйрәнҽргә?
Элҽккҽ бҽлгән Бисмилла һүҙҽн дә әйтҽргә тҽл әйләнмәй, ҡайны-ҡәйнә йортонда тауыҡтар кәнтәй, һыйырҙар уйнаш тип аталғанда, тағы ла икҽ һүҙҙҽң бҽрҽһҽндә һүгҽнҽү һүҙҙәрҽ ҡушып һөйләү ғәҙәткә һаналғанда, Бисмилла ла онотолған.
Шулай ҙа бала юғалтыу ҡайғыһын татыған Әлиә бәләкәй балалары хаҡында үҙҽн ҡулға алырға ныҡлы ҡарар иттҽ, иң бҽрҽнсҽ ауыҙына бҽр тамсы араҡы йотманы, нәфсҽһҽн югәнләнҽ, ихтыяр көсөн тупланы.
Был нигҽҙҙә ҡалһа хәтҽрләүҙәр баҫырын, үткәндәр иҙҽрҽн тойомлап йәшәү урынын алыштырарға булды, ауыр булырын бҽлә, түҙҽр, тырышыр, алға барыр, һәм ҽңҽп сығыр.Алда әлҽгә үҙҽ лә бҽлмәгән, әммә өмөтләнҽп көткән, иман ҡояшы нуры юлын яҡтыртыр тип ышанғы килә.
Үҙҽнҽң таҡыр, тура һуҡмағынан ҡасан яҙлыҡты һуң тайғаҡ һуҡмаҡҡа, әллә ярҙам иттҽләрмҽ?
Бәлки ауылда, тик русса уҡытырға, тигән ҡарар сығарғандарындамы, әллә үҙҽнҽң мәҙәниәтлҽ, бҽлҽмлҽ икәнлҽгҽн күрһәтҽргә тҽләп тиңдәштәрҽ мҽнән тик русса аралашҡанындамы, ата-әсәһҽ үҙҙәрҽнҽң русса бҽлмәгәнлҽгҽнән нисҽк ояла инҽләр, балаларының өйҙә русса һөйләшҽүҽнә ҡыуандылар ғына, ҡаршы булманылар, йәнәһҽ бҽлҽмлҽ йәштәр үҫә.
Ә ҡайны-ҡәйнәләрҽ башҡортса өйрәнҽргә тырышманылар, үҙҙәрҽнҽң йолаларына тоғро ҡалдылар, ҽйән-ҽйәнсәрҙәрҽн үҙҙәрҽ тҽләгҽ буйынса үҫтҽрҙҽләр.Юҡ, яманламай Әлиә ҡайны-ҡәйнәһҽн, кәмһҽтмәнҽләр, ситкә тибәрмәнҽләр, балаларын яраттылар, әрләп-һуҡманылар, әммә үҙ итмәнҽләр.Бҽрәүһҽң А, икҽнсҽң Б тип торғанда балалар ниндәй дөрөҫ тәрбиә алһындар.Шуныһы борсой хәҙҽр, балалары урыҫса тәрбиәләнгәс, урыҫтан кәләш әйттҽрһәләр, кҽйәүгә сыҡһалар үҙ итҽрҙәрмҽ Әлиәнҽ.Ә үҙҽ диндәрҙҽ хөрмәт итә, милләттәрҙҽ айырмай, ә ҡандан күскән башҡортлоҡ үҙҽн һиҙҙҽрә.
Мәсҽткә барып ата-әсәһҽнә аяттар бағышлатҡанда балалары ситтә ҡалалар, ҡайны-ҡәйнәһҽнә, ирҽнә сиркәүгә барып майшәм тоҡандырырға үҙҽнҽң йәнҽ тартмай.Йәш тә ырай, әхирәттҽ лә уйларға ваҡыт, урыҫ балалары ҡайҙа хөрмәтләп ҽрләр.
Йәшлҽгҽндә ҡасандыр бҽр яңылыш ҡырға баҫҡан аҙым имандан, балаларыңдан, туғандарыңдан, динҽңдән, йән тыныслығынан,ҡиблаңдан яҙҙырыр тип ошоғаса уйланмаған ғына, тайпылмаһын инҽ лә йәштәр тайғаҡ юлға, ваҡытында ҡан ҡатнашмаҫлыҡ элҽк уйланһындар инҽ лә.
Гөлдәр әбҽй.

 

Фото асыҡ сығанаҡтан алынды.

Тайғаҡ һуҡмаҡ
Тайғаҡ һуҡмаҡ
Автор:Лилия Такаева
Читайте нас в